Văn Nguyên
Hàng triệu người Việt Nam đã ngã xuống trong chiến tranh với một niềm tin giản dị nhưng thiêng liêng: thế hệ mai sau sẽ được sống trong tự do, ấm no và có quyền ngẩng cao đầu trên chính quê hương mình. Gần nửa thế kỷ sau ngày chiến tranh kết thúc, câu hỏi ấy vẫn còn nguyên giá trị: sự hy sinh to lớn đó đã mang lại điều gì cho những người đang sống hôm nay?
Việt Nam là một đất nước có nhiều lợi thế: Đường bờ biển dài, nguồn tài nguyên phong phú và lượng kiều hối hàng năm lên đến hàng chục tỷ đô la. Những điều kiện ấy lẽ ra phải trở thành nền tảng cho một quốc gia thịnh vượng và một đời sống ngày càng tốt đẹp hơn.
Thế nhưng, bên cạnh những thành tựu đạt được, vẫn còn không ít nỗi trăn trở. Nhiều người dân vẫn phải đối mặt với ô nhiễm môi trường, thực phẩm không an toàn, tai nạn giao thông, tham nhũng, lãng phí và những bất cập trong quản lý xã hội, tiếng nói của người dân chưa được lắng nghe, trong khi những người yếu thế vẫn còn gặp nhiều khó khăn để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Cái giá của độc lập không chỉ được đo bằng những con số trên bia mộ. Đó còn là hàng triệu cuộc đời dang dở, hàng triệu gia đình chịu cảnh mất mát và những thế hệ lớn lên trong hậu quả chiến tranh. Sự hy sinh ấy không thể chỉ được tưởng nhớ bằng những lời tri ân hay các công trình tưởng niệm mà quan trọng hơn là xây dựng một đất nước xứng đáng với những hy sinh đã đánh đổi.
Một quốc gia không thể phát triển bền vững nếu người tài không có môi trường để cống hiến, nếu pháp luật chưa thực sự bảo vệ công bằng, hoặc nếu người dân còn phải sống trong tâm trạng bất an trước những vấn đề thiết thân của cuộc sống. Tài nguyên có thể tạo ra của cải, nhưng chỉ một thể chế minh bạch, trách nhiệm và thượng tôn pháp luật mới có thể biến của cải ấy thành phúc lợi cho toàn xã hội.
Những người đã ngã xuống có lẽ không cần những lời ca ngợi sáo rỗng, mà cần thấy đất nước ngày càng tốt đẹp hơn. Họ đã trả giá bằng chính mạng sống. Chúng ta hôm nay chỉ cần trả bằng một thứ đó là sự can đảm.
Can đảm để dám đặt câu hỏi “vì sao”, can đảm đòi quyền được biết, can đảm để lên tiếng trước điều sai trái, và cùng nhau thúc đẩy những thay đổi tích cực./.
