1. Phản ứng của người dân Iran khi lãnh tụ Khamenei cùng hơn 50 thành phần cao cấp Iran bị tiêu diệt
Sau các cuộc tấn công của Hoa Kỳ-Israel ngày 28/2/2026, dẫn đến cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei và hơn 50 lãnh đạo cấp cao của chế độ (bao gồm IRGC và chính phủ), phản ứng của người dân Iran phân cực mạnh mẽ. Một bộ phận lớn dân chúng, đặc biệt là những người chống chế độ, thể hiện sự hân hoan công khai qua các cuộc tụ họp đường phố, nhảy múa, bắn pháo hoa và hô khẩu hiệu "Tự do, tự do". Tuy nhiên, chính quyền tổ chức các cuộc tang lễ lớn để thể hiện sự ủng hộ, với đám đông do nhà nước huy động. Dựa trên video xác thực và báo cáo từ AP, NBC, NYT, và X, các lễ hội hân hoan diễn ra chủ yếu ở các thành phố lớn, với quy mô từ hàng trăm đến hàng chục nghìn người. Không có con số chính xác do mạng Internet bị cắt (blackout internet), nhưng ước tính dựa trên video địa lý hóa (geolocated):
- Tehran: Hàng nghìn người tụ tập ở các khu phố như Enghelab Square và Pasdaran, nhảy múa từ ban công, hô "Woohoo, hurrah" và bắn pháo hoa. Đám đông ước tính 5.000-10.000 người ở nhiều điểm.
- Karaj và Qazvin: Hàng nghìn người (ước tính 2.000-5.000) tụ tập trên mái nhà và đường phố, xe hơi bấm còi ăn mừng.
- Shahsavar (phía Bắc): Đám đông hàng trăm đến nghìn người reo hò, xe hơi bấm còi.
- Isfahan và Shiraz: Hàng nghìn người (ước tính 3.000-8.000) ở quảng trường chính, nhảy múa với nhạc dân gian Ba Tư.
- Kermanshah và Sanandaj: Đám đông hàng nghìn (2.000-5.000), đặc biệt ở khu vực người Kurd, với video lan truyền trên X.
- Mashhad: Hàng chục nghìn người (ước tính 10.000-20.000) tụ tập trên đại lộ Vakil Abad, đám đông kéo dài không thấy đầu cuối.
- Nishapur: Đám đông lớn (hàng nghìn), lớn nhất từ trước đến nay ở thành phố này.
Ngược lại, chính quyền tổ chức tang lễ với đám đông hàng chục nghìn ở Isfahan, Yazd (hô to "Death to America"), và Tehran (hàng nghìn mặc đồ đen). Xã hội Iran chia rẽ khá sâu sắc, với một đa số vui mừng và bên kia một thiểu số khoảng 20 % tuy vẫn ủng hộ chế độ, nhưng bắt đầu lo sợ cho tương lai của chính họ.
2. Phản ứng khi nghe TT Trump công khai tuyên bố: người dân Iran phải vùng lên nắm lấy vận mệnh của mình
Tuyên bố của Tổng thống Trump (28/2/2026) kêu gọi người dân "vùng lên" và hứa miễn trừ cho quân đội/IRGC nếu đứng về phía dân, đã tạo hy vọng lớn ban đầu nhưng dẫn đến thất vọng khi không có can thiệp trực tiếp. Nhiều người Iran cảm thấy "trì hoãn" và "phản bội" vì kỳ vọng Hoa Kỳ sẽ hỗ trợ trực tiếp. Một số defection (ly khai) xảy ra, như quan chức Bộ Nội vụ và nhóm "Wolves of Iran" tuyên bố vũ trang chống chế độ. Chế độ gọi người biểu tình là "Trump supporters" để bôi nhọ.
- Duy trì kết nối khi Internet bị cắt: Chế độ áp dụng blackout gần như hoàn toàn (kết nối chỉ 1-4%, mất 80% gói tin), kéo dài từ 8-9/1/2026 để che đậy đàn áp (ước tính hơn 30.000 người bị tàn sát chết). Người dân sử dụng:
- Starlink: Buôn lậu thiết bị (470 thiết bị từ Middle East Forum), kết nối vệ tinh để liên lạc với bên ngoài, chia sẻ video.
- VPN và mạng lưới (mesh networks): VPN giá cao (20GB = 5 triệu toman), mạng lưới địa phương để lách.
- Radio ngắn sóng, tin nhắn SMS, và kết nối ngắn: Sử dụng radio, FaceTime, và kết nối ngắn để truyền thông tin.
3. Hỗ trợ ngầm cho liên minh Hoa Kỳ/Do Thái
Người dân Iran hỗ trợ ngầm Hoa Kỳ-Israel bằng cách tuân thủ lời kêu gọi tránh xa mục tiêu quân sự (như trụ sở IRGC, cơ quan an ninh), giúp giảm thiểu thương vong dân sự. Họ kín đáo cung cấp tọa độ GPS của vị trí IRGC và Basij cho liên quân qua kết nối internet ngắn (khi blackout gián đoạn), sử dụng thiết bị điện tử, ảnh chụp, và mạng xã hội. Ví dụ: Hack camera giao thông Tehran (truyền dữ liệu sang Israel), theo dõi mẫu sống của lãnh đạo, và chia sẻ vị trí đàn áp.
Điều này giúp liên quân tấn công chính xác hơn 2.000 mục tiêu, bao gồm trụ sở tình báo IRGC, hầm chứa hỏa tiễn đạn đạo, chứa UAV. Chế độ gọi đây là "gián điệp" và bắt 5 người liên quan đến Hoa Kỳ-Israel. Có 2.735 cá nhân bị xác định là tham gia "liên kết mạng lưới chống an ninh".
4. Hội Đồng Kháng Chiến Quốc Gia Iran (CNR, tức NCRI)
NCRI (National Council of Resistance of Iran), lãnh đạo bởi Maryam Rajavi, đã công bố chính phủ lâm thời ngày 28/2/2026 để chuyển giao quyền lực cho dân, tổ chức bầu cử tự do trong 6 tháng. NCRI kín đáo liên lạc với Resistance Units (PMOI/MEK) trên toàn quốc để chuẩn bị nổi dậy, tận dụng chế độ suy yếu sau không kích (IRGC mất 14% lực lượng).
Các hoạt động gồm: 31 hoạt động ở Tehran và 18 thành phố khác (treo biểu ngữ, tấn công mục tiêu chế độ), phối hợp với NCRI's 10-Point Plan (dân chủ, phi hạt nhân, bình đẳng giới). NCRI có mạng lưới 50.000 người đã đào ngũ và được ủng hộ từ Hoa Kỳ.
5. Các nhóm thiểu số Kurds bên kia biên giới Irak đang chuẩn bị tràn qua biên giới, chiếm đóng khu vực phía tây Iran
Các nhóm Kurd từ Iraq (như PAK, Komala, PDKI, PJAK) đã thành lập "Liên minh Lực lượng Chính trị Kurdistan Iran" ngày 22/2/2026, chuẩn bị xâm nhập phía tây Iran (Kurdistan và Kermanshah), chiếm lãnh thổ để tạo mặt trận mới. Lực lượng ước tính lên đến hàng nghìn chiến binh võ trang đầy đủ, di chuyển đến biên giới Sulaymaniyah và Ilam, sẵn sàng trong 7-10 ngày. Một số đã xâm nhập, nhưng bị IRGC chặn đánh (hàng trăm đã chết ở Ilam và Kermanshah, với hỗ trợ tình báo từ Thổ Nhĩ Kỳ). Chính quyền Kurdistan Iraq phủ nhận, nhưng báo cáo cho thấy hoạt động đang diễn ra.
- Hỗ trợ từ Hoa Kỳ/Israel: CIA vũ trang (vũ khí nhỏ từ trước chiến tranh), không kích mở đường (hơn 100 vị trí biên giới), hỗ trợ không quân nếu xâm nhập. TT Trump gọi điện cho lãnh đạo Kurd, cam kết hỗ trợ nếu họ tham gia. Thiểu số Kurd có kinh nghiệm chiến trận chống IS, nhưng muốn cam kết chính trị từ Hoa Kỳ trước khi hành động. Mục tiêu: kêu gọi 10 triệu người gốc Kurd tại Iran nổi dậy.
6. Hỗ trợ về tài chánh, kỹ thuật từ cộng đồng Iran hải ngoại
Cộng đồng Iran ở Hoa Kỳ (hơn 400.000-500.000 người) và EU (hàng trăm nghìn) đã hỗ trợ mạnh mẽ, tập trung vào tài chính, kỹ thuật, và tình nguyện viên và đi về tham gia cùng dân Iran trong nước.
- Tài chính: Thuê luật sư cho người biểu tình, hỗ trợ nhân đạo qua quỹ (như General License E cho cứu trợ), gửi tiền qua tổ chức NCRI hoặc quỹ phi chính phủ. 3.400 chuyên gia công nghệ Iran ở Hoa Kỳ ký thỉnh nguyện, kêu gọi hỗ trợ tài chính và chính trị.
- Kỹ thuật: Hỗ trợ VPN, Starlink (buôn lậu thiết bị), mạng lưới kỹ thuật số để lách blackout; hơn 1.000 tình nguyện viên tâm lý miễn phí. Xây dựng hạ tầng số (như dự án của Emily Schrader với 8200 alumni Israel).
- Tình nguyện và về nước: Biểu tình toàn cầu (hàng nghìn ở LA, Boston, London, Paris), lobby chính sách (deport con cái quan chức Iran), tình nguyện về nước chiến đấu (30.000-40.000 cho biết sẵn sàng, cần vũ khí và hành lang về Iran). Hỗ trợ y tế, tâm lý từ xa.
